Beschrijving project
Angst- en stemmingsstoornissen zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in Nederland. Deze aandoeningen brengen een grote ziektelast en hoge kosten met zich mee. Zowel vanuit het perspectief van de volksgezondheid als die van de individuele patiënt verdient het optimaal behandelen van deze aandoeningen dan ook hoge prioriteit. Momenteel vindt er echter zowel over als onderbehandeling plaats. De introductie van een stepped care model in de eerstelijn is een mogelijke oplossing. Binnen stepped care krijgen alle patienten in eerste instantie de kortste / minst intensieve behandeling aangeboden en alleen als deze onvoldoende resultaat oplevert, wordt overgegaan op een meer intensieve behandeling. Dit sluit aan bij het beleid van het Ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport dat gericht is op versterking van de eerstelijns Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). Ook sluit dit aan bij de huidige ontwikkelingen waarbij sociaal psychiatrisch verpleegkundigen (of psychologen) vanuit de tweedelijn (GGZ instellingen) worden ingezet in de eerstelijn (huisartspraktijken).
Doel van dit onderzoek is na te gaan in hoeverre een stepped care model voor mensen met een (milde) angst- of stemmingsstoornis in de huisartspraktijk effectiever is dan de gangbare zorg.
De stepped care interventie bestaat uit 4 stappen die allen evidence based zijn:
- Watchful waiting : Bij watchful waiting wordt er nog geen behandeling gestart, maar wordt eerst gekeken hoe de symptomen zich in de tijd ontwikkelen. Een deel van de patienten met psychische klachten herstelt immers spontaan.
- Een gesprek met een SPV/ psycholoog + bibliotherapie (zelfhulpcursus) : Bij bibliotherapie (via boek of internet) werken patienten zelfstandig en gestructureerd aan hun problemen. De patiënt krijgt hierbij ondersteuning vanuit de Vu per e-mail of telefoon.
- Zes gesprekken met SPV / psycholoog, het betreft een korte gedragsmatige interventie die bestaat uit activity scheduling en Problem Solving Treatment
- Medicatie en / of een meer intensieve gespreksbehandeling in de tweedelijn.
De klachten van de patienten worden zorgvuldig gemonitord totdat de patiënt is hersteld.
Het betreft een gerandomiseerde studie. Patienten worden geworven door middel van screenen in de huisartsenpraktijk. Alle patienten die de afgelopen 3 weken op consult zijn geweest bij de huisarts worden gescreend. Patienten die positief screenen, en na vier weken opnieuw positief screenen, worden benaderd voor het onderzoek. Tijdens een telefonisch interview wordt met behulp van een gestandaardiseerd interview in- en exclusiecriteria gemeten. Geïncludeerde patienten worden gerandomiseerd naar stepped care of naar gangbare zorg. Er vinden vervolgens metingen plaats na 8, 16, en 24 weken.
Vraagstelling
Is een stepped care aanpak bij patiënten met angst- en stemmingsstoornissen effectiever dan de gangbare zorg in de huisartsenpraktijken?
Secundaire vraagstellingen:
- Is er acceptatie over het programma door de patiënten?
- Is er minder sprake van over- en onderbehandeling?
- Is er een verbetering van de continuïteit van zorg?